İçeriğe geç
18 Kasım 2026 Çarşamba
Sade Not · 18 Kasım 2026 Çarşamba

Sosyal yardımlara 10 ayda 470,8 milyar lira harcandı

Gün boyu başka başlıklar öne çıkarken, merkezi bütçeden sosyal yardımlara ayrılan kaynağın büyüklüğü ve 2027 için sunulan ödenek teklifi gözden kaçmamalı. Bu rakamlar, hem kamu kaynağının kullanımını hem de desteğe ihtiyaç duyanların durumunu ilgilendiriyor.

Merkezi bütçeden Yoksullukla Mücadele ve Sosyal Yardımlaşma programına 2026’nın Ocak-Ekim döneminde 470 milyar 788 milyon lira harcandı. Bu tutar, 2025 yılının tamamında yapılan 359 milyar 184 milyon liralık harcamayı şimdiden aştı. Burada yalnızca büyük bir toplamdan söz etmiyoruz. Harcamanın hangi ölçekte büyüdüğünü ve kamu bütçesinde nasıl bir yer tuttuğunu izlemek, bu kaynağın nasıl kullanıldığını anlamanın ilk adımı.

Haberde verilen geçmiş yılların rakamları da artışın boyutunu gösteriyor: Program harcaması 2021’de 50 milyar 781 milyon lira, 2023’te 97 milyar 181 milyon lira, 2024’te 166 milyar 378 milyon lira, 2025’te ise 359 milyar 184 milyon lira olarak kaydedildi. 2026’nın ilk on ayında ulaşılan miktar, önceki yılın tam yıl harcamasından 111 milyar liradan fazla. Bu karşılaştırma, programın bütçedeki ağırlığının kısa sürede belirgin biçimde arttığını ortaya koyuyor.

Bu artış, tek başına yoksulluğun ne ölçüde azaldığını ya da yardımların ihtiyaç sahiplerine ne kadar ulaştığını göstermiyor. Harcama tutarı, kullanılan kamu kaynağını anlatıyor; programın sonuçlarını değerlendirmek içinse kimlerin destek aldığı ve desteğin ihtiyaçları ne ölçüde karşıladığı gibi bilgiler de önemli. Haberde sosyal yardımlarla desteklenen çocuk sayısı Haziran 2026 itibarıyla 193 bin 601 olarak açıklanıyor. Bu sayı, bütçe kaleminin arkasında doğrudan desteğe konu olan insanların bulunduğunu hatırlatıyor.

Tam da bu nedenle, harcama rakamlarını yalnızca önceki yıllarla kıyaslamak yeterli değil. Kaynağın hangi desteklere yöneldiği ve hangi ihtiyaçlara karşılık geldiği de kamuoyunun izleyebilmesi gereken başlıklar. Verilen bilgiler bu soruların yanıtını içermiyor; dolayısıyla 470,8 milyar liralık toplam, programın etkisine dair tek başına bir sonuç olarak okunmamalı. Bütçe harcamasının büyümesi ile yardım alanların yaşamındaki değişim aynı şey değil.

Önümüzdeki yıl için sunulan 345 milyar 202 milyon 248 bin liralık ödenek teklifi de bu tablonun bir parçası. Ancak bu tutar 2027 bütçesine ilişkin teklif; 2026’daki 470,8 milyar lira ise yalnızca ilk on ayda gerçekleşen harcama. Biri yılın tamamı için sunulmuş teklif, diğeri on aylık gerçekleşme olduğu için rakamları doğrudan eşitlemek doğru olmaz. Yine de teklifin, gerçekleşen harcama karşısında nasıl bir kaynak planlamasına işaret ettiğinin bütçe görüşmelerinde açıklığa kavuşması gerekir.

Sosyal yardım harcamasının artması, kaynakların etkili kullanılıp kullanılmadığı sorusunu ortadan kaldırmıyor; tersine, bu soruyu daha önemli kılıyor. 2027 ödeneği kesinleştiğinde, teklif ile ayrılan kaynak arasındaki farkın yanı sıra gerçekleşen harcamaların hangi sonuçları doğurduğu da izlenmeli. Çünkü bu bütçe kalemi, yalnızca devletin ne kadar harcadığını değil, sosyal desteğe ihtiyaç duyan insanlara hangi ölçüde karşılık verildiğini de gösteriyor. Sıradan bir bütçe rakamı gibi görünen 470,8 milyar lira, bu nedenle kamusal denetimin konusu olmalı.

Bu köşe, Sade Haber yazı işlerinin gün içinde yayımlanan haberlere dayanan değerlendirmesidir; haberlerde yer almayan bilgi içermez.

Sade Haber Muhabir.App platformu üyesidir.