İçeriğe geç
18 Kasım 2026 Çarşamba
Sade Not · 17 Kasım 2026 Salı

AİHM, Can Atalay için tahliye ve Meclis’e dönüş istedi

Günün manşetlerinde Rusya’daki uçak kazası öne çıkarken, AİHM’nin Can Atalay hakkında verdiği karar daha kalıcı bir meseleyi ilgilendiriyor: temel hakların ve yargı kararlarının uygulanmasını. Bu nedenle, sıradan haberler arasında kalan bu kararı ele almak gerekiyor.

AİHM İkinci Dairesi, Gezi Parkı davası kapsamında tutuklu bulunan ve 14 Mayıs 2023 seçimlerinde TİP’ten Hatay milletvekili seçilen Şerafettin Can Atalay’ın başvurusunu karara bağladı. Mahkeme, Atalay’ın haklarının ihlal edildiğine hükmetti. Türkiye’den Atalay’ın serbest bırakılması ve milletvekilliği görevini yapabilmesi için gerekli adımları atmasını istedi.

Kararın önemi, yalnızca bir kişinin tutukluluk durumuyla sınırlı değil. Atalay’ın özgürlük ve güvenlik hakkının, serbest seçim hakkının ihlal edildiğine karar verildi. Mahkeme ayrıca, haklara getirilen kısıtlamaların öngörülen amaçlar dışında kullanılması yasağının da ihlal edildiğini belirtti. Böylece kararda hem kişi özgürlüğü hem seçmenlerin oyuyla oluşan temsil ilişkisi yer aldı.

AİHM’nin değerlendirmesinde, Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmaması da ayrı bir başlık oldu. Mahkeme, bu nedenle Atalay’ın yargısal güvenceden yoksun bırakıldığına hükmetti. Haberde aktarılan karara göre, Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nin AYM’nin bağlayıcı nitelikteki ihlal kararlarını uygulamayı reddetmesi de hak ihlali değerlendirmesine girdi.

Bu ayrıntı, dosyanın neden yalnızca ceza yargılamasıyla ilgili olmadığını gösteriyor. Bir hak ihlali tespit edildiğinde, o ihlali giderme yönündeki kararların uygulanıp uygulanmadığı da yurttaşların güvenceleri açısından önem taşıyor. AİHM’nin kararında, Atalay’ın Meclis’teki yerini alabilmesi için Türkiye’nin gerekli adımları atması gerektiğinin belirtilmesi, temsil hakkını da doğrudan tartışmanın parçası yapıyor.

Mahkeme, Atalay’a 32 bin 500 euro tazminat ödenmesine de karar verdi. Ancak haberdeki temel unsur yalnızca bu miktar değil; mahkemenin hangi hakların ihlal edildiğini tek tek sıralaması ve tahliye ile Meclis’e dönüş için adım atılmasını istemesi. Tazminat kararı, dosyanın maddi sonucunu gösterirken diğer hükümler kararın haklar ve kurumların işleyişiyle ilgili boyutunu ortaya koyuyor.

Bu gelişme gözden kaçmamalı; çünkü verilen karar, özgürlük hakkının yanı sıra seçilmiş bir milletvekilinin görevini yapabilmesi ve mahkeme kararlarının uygulanması meselelerini birlikte içeriyor. Bunlar tek bir dosyanın ötesinde, yurttaşların hak arama yollarına ve temsil ilişkisine dair başlıklar. Haberi sıradanlaştıran şey, kararın yalnızca bir yargı süreci haberi gibi okunması olur.

Şimdi dikkat edilmesi gereken, AİHM’nin Türkiye’den istediği adımların nasıl karşılanacağı. Eldeki haberde kararın hükümleri aktarılıyor; sonraki süreçte ne yapılacağına ilişkin bir bilgi verilmiyor. Bu yüzden sonuç hakkında varsayım kurmak yerine, tahliye ve Meclis’te görev yapabilme yönündeki talebin uygulanıp uygulanmadığını izlemek gerekiyor.

Bu köşe, Sade Haber yazı işlerinin gün içinde yayımlanan haberlere dayanan değerlendirmesidir; haberlerde yer almayan bilgi içermez.

Sade Haber Muhabir.App platformu üyesidir.