Güneş fırtınası Dünya çevresinde dört kuşak oluşturdu
2024’teki fırtınanın ardından dört elektron kuşağı oluştu. Geçici yapı Ağustos ayında yeniden iki kuşağa döndü.
19 Kasım 2026, 11:27 · 1 dk okuma

11 Mayıs 2024’te yaşanan şiddetli Güneş fırtınasının ardından Dünya çevresindeki Van Allen radyasyon kuşakları geçici olarak dört elektron kuşağına ayrıldı. Belçika Kraliyet Uzay Aeronomisi Enstitüsü araştırmacılarının yürüttüğü çalışma, Avrupa Uzay Ajansı’na (ESA) ait PROBA-V uydusunun 820 kilometre irtifadan topladığı verilerle bu değişimi belgeledi.
1958’de ABD’nin ilk uydusu Explorer 1 tarafından keşfedilen Van Allen kuşaklarının, o tarihten bu yana bir iç ve bir dış olmak üzere iki ana halkadan oluştuğu biliniyordu. Araştırma, uzay hava durumu ve jeomanyetik fırtınaların bu yapıyı nasıl değiştirebildiğini inceledi.
Son 20 yılın en güçlü jeomanyetik fırtınası olarak kayda geçen ve “Anneler Günü olayı” adı verilen fırtınanın ardından oluşan elektromanyetik dalga etkileşimleri, kuşaklardaki elektronları bazı bölgelerde uzaklaştırdı. Bu süreçte yeni boşluklar oluştu; yapı önce üçe, Haziran 2024’te ise ilk kez gözlemlenen dört ayrı elektron kuşağına dönüştü.
Geçici kuşak yapısı, elektronların manyetik alan çizgileri boyunca kademeli biçimde sürüklenmesiyle Ağustos 2024’te yeniden iki kuşaklı hâline geldi. Çalışmanın başyazarı Viviane Pierrard, 2012’de bir kez üç kuşaklı yapıya rastlandığını, 2024 ile 2026 yılları arasında yaşanan büyük jeomanyetik fırtınaların ardından çoklu kuşak oluşumlarının beklenmedik biçimde sıklaştığını belirtti.
Araştırmada, Güneş’ten kopan koronal kütle atımlarının yanı sıra atmosferik plazma hareketlerinin, yıldırım deşarjlarının ve denizaltı iletişiminde kullanılan elektromanyetik vericilerin de parçacık dağılımını etkileyebileceği ifade edildi.
Bilim insanları, beklenmedik irtifa ve sürelerde ortaya çıkan ek radyasyon kuşaklarının uzay araçları ve astronotlar açısından risk oluşturduğuna dikkat çekti. Yüksek enerjili elektron ve protonlar uyduların güneş panellerine ve hassas elektronik devrelerine zarar verebilirken, uzay istasyonlarında çalışan astronotlarda kanser ve katarakt riskini artırabiliyor.
Bu konuda
- GündemAhmed Tıybi, dört milletvekilini Genel Kurul’dan çıkarttı
- GündemAhmed Tıybi dört milletvekilini Genel Kurul’dan çıkardı
- YerelASAT, COP31 panelinde dijital su yönetimini anlattı
- GündemSabancıDx ve Bulutistan BT operasyonunu otomatikleştirdi
- YerelBinalarda internet erişim noktaları matematiksel hesapla yerleşecek
- Teknoloji15 yaş altı sosyal medya hesapları otomatik kapatılacak

